ابوحفص سغدی

ابوحَفص حکیم پسر احوص سُغدی موسیقی‌دان و شاعر پارسی‌گوی سغدی پایان سده سوم و آغاز سده چهارم است. او از پیشگامان ادب پس از اسلام و نخستین سرایندگان شعر پارسی بود و اختراعِ سازِ شهرود نیز از او است.ابوحفص را نخستین شاعر پارسی‌گوی دانسته‌اند، ولی با توجه به این که تذکره‌ها و کتاب‌های تاریخ از شاعران دیگری نام برده‌اند، که پیش از او می‌زیسته‌اند، بعید می‌نماید، که او نخستین سرایندهٔ شعر دری باشد.او را سراینده نخسین شعر پارسی در اوزان عرب در حدود سال ۳۰۰ هجری با شعر آهوی کوهی دانسته‌اند. اشعار او به کوشش آقای مجید امام‌وردی به نقل از کتابهای اشعار پراکندهٔ شعرای فارسی زبان به کوشش ژیلبر لازار و همچنین شرح احوال و اشعار شاعران بی‌دیوان در قرن‌های ۳/۴/۵ هجری به تصحیح محمود مدبری در گنجور در دسترس قرار گرفته است. صادق هدایت در صفحه نخست یکی از دست نوشته‌هایش همین تک بین ابوحفص سغدی را بازنوشته و آهویی هم گویا طراحی کرده که خیلی خاص بوده. بی‌شک هدایت - که فیگارو او را پس از مرگش یکی از بزرگترین شاعران ایرانی معاصر نامید- در ذات و در اندیشه واقعا شاعر بود و بی دلیل نبوده  که به اولین شعر ایرانی پس از اسلام اشاره می کند.